Kadın Sağlığı İçin Yaz Rehberi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Seçil Günay Avcı Yazdı
KADIN SAĞLIĞI İÇİN YAZ REHBERİ
Ağustos ayı kadın sağlığı sayfamızın bu ayki konusu: "Kadın Sağlığı İçin Yaz Rehberi". Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Seçil Günay Avcı, Kadın Aktüel haber okurları için bu önemli konuyu tüm şeffaflığıyla anlattı.
Sıcaklar çoktan etkisini hissettirmeye başladı. Yaz aylarının gelmesiyle birlikte kadın sağlığında sıcağa tahammülsüzlük, idrar yolu enfeksiyonları, inatçı mantarlar ve uykusuzluk gibi farklı sorunlar gündeme geliyor.
Kadın sağlığı, gün içinde değişen hormonlarla son derece ilişkilidir. Hormonlarımız ise protein ve glikoz metabolizması, karaciğerin atım yolları gibi genel vücut sistemleriyle; dolayısıyla beslenme, uyku düzeni ve hareketlilikle doğrudan bağlantılıdır. Kısacası kadın sağlığı, yaşam tarzımızın tam bir yansımasıdır. Sorunlarımızı somut olarak ele alıp doğru formülleri uygularsak, pek çok şikayetimizin çözümünü de kolayca bulmuş oluruz.
Sıcağa Tahammülsüzlük ve Terleme İlk olarak sıcağa tahammülsüzlük ve aniden basan terleme durumlarına bakalım. Çözüme önce hayat tarzı ve kıyafet değişikliğiyle başlamalıyız. Pijama yerine gecelik, sentetik kumaşlar yerine pamuklular, pantolon yerine etek tercih etmeli ve kalın kotlardan uzaklaşmalıyız. Terlemeyle oluşan sıvı kaybını bol su içerek dengelemeli; çay, kahve, şekerli ve asitli içecekleri azaltmalıyız. Meyve tüketimini sınırlandırmak, yiyeceksek de hareketli olduğumuz saatlerden önce tüketmek oldukça önemli. Akşam yemeğinden sonra karpuz, dondurma, çay veya çerez tüketip hemen uyumaya çalışmamalıyız. Uyku öncesinde midemizin en az 5-6 saat boş kalmasına özen göstermeli ancak açlık da hissetmemeliyiz. Yaz aylarında maden suyu ve ayran gibi dengeli mineral desteklerini, magnezyum ve iyot takviyelerini aksatmamak faydalı olacaktır.
İdrar Yolu Enfeksiyonları İdrar yolu enfeksiyonlarından korunmada da yaşam tarzımız büyük rol oynuyor. Yeterli su içmek kadar, idrarı tutmamak ve düzenli tuvalete gitmek de gerekir. Genital bölgeyi sürekli ıslak ve nemli bırakmamalı ancak aşırı da kurutmamalıyız. İdrar yollarında biriken şekeri artırmamak adına şekerli veya aşırı tuzlu gıdalardan uzak durmalıyız. Islak mayoyla beklememek, havuz kurallarına uymak ve mümkünse klorsuz havuzları tercih etmek, bizi antibiyotik kullanımına mecbur bırakacak durumlardan koruyacaktır.
İnatçı Mantarlar ve Bağışıklık Yaz aylarında göğüs altları, kasık bölgeleri ve genital bölgede sık karşılaşılan inatçı mantarlar, çoğu zaman çözüm bulunamadığı için "öğrenilmiş çaresizliğe" dönüşen kronik durumlardır. Oysa uyku hijyenine dikkat eden, serin ve hava alan ortamlarda uyuyan, aşırı terlemekten kaçınan ve kan şekeri dengesini koruyan kişilerde mantar sorunu pek görülmez. Hangi yiyeceklerin şekerini aniden yükselttiğini veya düşürdüğünü bilen bir metabolizmada mantar barınamaz. Mantar sadece bölgesel bir sorun değil, bağışıklık sisteminin düştüğünün de önemli bir göstergesidir. Sık sık mantar enfeksiyonu geçiren birinin genel sağlık, HPV ve kanser taramalarını ihmal etmemesi gerekir. "Yaz aylarında hep mantar olurum" diyerek durumu kabullenmek, kişiyi ileride geri dönülemez sağlık sorunlarına itebilir.
Uyku Düzeni ve Hormonal Denge Yazın okulların kapanmasıyla birlikte değişen uyku düzeni, uykusuzluğu artırabilir. Ailenin uyku saatlerinin ileri kayması, her yaştan birey için sağlıksız bir ortam yaratır. Özellikle çocukların ve 25 yaşına kadar olan gençlerin, büyüme hormonu ve hormonal denge için 23.00 ile 07.00 saatleri arasında mutlaka uyuyor olmaları gerekir. Yaşı küçük çocuklarda sabah uyanma saati en fazla 08.00'e kaydırılabilir ancak akşam yatış saatleri 21.00 civarında tutulmalıdır. Uykusunu alamayan çocuklarda gün boyu görülen huzursuzluk ve iştahsızlık, sıklıkla yanlış bir şekilde çocuğun karakteriymiş gibi algılanır. Ayrıca yaşanan dikkat eksikliği; oyun ve spor alanlarında yazın artan sakatlanma ve düşmelerin başlıca nedenidir. Bu durum genelde sakarlık veya "nazar değmesi" olarak yorumlansa da asıl sebep uykusuzluktur.
Uykusuzluğun kadın sağlığındaki yansıması ise; kız çocuklarında yazın artan adet düzensizlikleri, ara kanamalar ve şiddetli adet ağrılarıdır. Aynı düzensiz ortamı paylaşan annelerde de ateş basması ve tahammülsüzlük gibi sorunların sıklaşması kaçınılmazdır.
Sağlıklı Bir Yaz İçin... Bir jinekolog olarak; artan beslenme ve uyku sorunlarının, aşırı kahve ve gazlı içecek tüketiminin, sentetik ve kimyasal maruziyetinin sonuçlarını giderek daha sık gözlemliyorum. Genç kızlarımızda miyom, çikolata kisti, tanı almamış insülin direnci ve metabolik bozukluk vakaları maalesef artış gösteriyor.
Oysa yaz ayları; erken aydınlanan havada spor yapma imkânı bulduğumuz, deniz ve kumun şifasından yararlandığımız, akşam sohbetleriyle ruh sağlığımızı beslediğimiz harika bir dönemdir. Lütfen genel beslenme disiplinimizi ve sağlık irademizi bozmak yerine; bu güzel, güneşli günleri ve çeşitlenen taze meyve-sebze sepetimizi kendimiz için daha faydalı hale getirelim.
Sağlıklı ve güzel günler dileğiyle...
Op. Dr. Seçil Günay Avcı
